.png){kind=logo}
Türkiye’nin havacılık serüvenine, havacılık motorları alanında ilkleri kazandıran TEI, 1985 yılında F110 motorlarına parça üretmek, montajını yapmak ve testlerini gerçekleştirmek için Eskişehir’de kurulmuş bir anonim şirkettir. Günümüzde parça ve modül üretimi, motor montaj, test ve bakım, onarım, revizyon ile motor tasarım ve ürün geliştirme faaliyet alanlarında TEI, dünyanın önemli oyuncuları arasında yer almaktadır. TEI, 50’den fazla uluslararası askerî ve ticari motor programı için ürettiği 5.000’den fazla parça ile küresel havacılığa katkı sağlamış, yüzlerce motorun bakım, test ve montajında rol almış, tasarladığı, geliştirdiği, ürettiği ve çalıştırdığı havacılık motorlarıyla Türkiye’nin bu alandaki lider şirketi olmuştur.
Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) Motor ve Güç Aktarma Sistemleri Daire Başkanlığı önderliğinde yürütülmekte olan Turboşaft Motor Geliştirme Projesi (TMGP) ile bir yandan ülkemize gaz türbinli motor tasarım, geliştirme ve test altyapıları kazandırılırken, diğer yandan da Özgün Helikopter’e entegre edilebilecek, 1400 shp gücünde, tip sertifikası alınmış özgün ve millî motor geliştirilme faaliyetleri devam etmektedir. Proje kapsamında TEI’nin geliştirdiği TEI-TS1400 Turboşaft Motoru, Nisan 2023'te Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen ve Türkiye’nin ilk özgün genel maksat helikopteri olan GÖKBEY ile ilk uçuşunu gerçekleştirmiştir.
MALE (Medium Altitude Long Endurance) sınıfı insansız hava araçlarının güç ihtiyacının karşılanması hedeflenerek, Türkiye’nin ilk yerli ve millî havacılık motorunu geliştirmek üzere SSB himayelerinde başlayan projenin çıktısı olan TEI-PD170 Turbodizel Havacılık Motoru, 45.000 ft. tavan irtifaya sahiptir. TEI-PD170 motoru, ilk uçuşunu ANKA platformu ile 27 Aralık 2018 tarihinde gerçekleştirmiş olup AKSUNGUR ve BAYRAKTAR TB3 platformları ile uçuşlarına devam etmektedir. TEI-PD170 Turbodizel Havacılık Motoru, AKSUNGUR ile 45 saatlik tek sortide en uzun uçuş ve 40.000 ft. irtifa rekorlarına sahip olup havacılık tarihinde, kısa pistli gemiden kalkış ve iniş yapan ilk SİHA Bayraktar TB3’e güç vermiştir.
TEI’nin sahip olduğu teknik altyapı ile azami yerlilik oranıyla yurtiçi imkânlar kullanılarak TEI-PG50 2 zamanlı boksör tipi benzinli insansız hava aracı motoru, bu özellikleriyle Türkiye’nin bu güç sınıfında ilk 2 zamanlı havacılık motoru konumundadır. TEI-PG50 motoru, grubunun en iyi irtifa kabiliyetine sahip olup, 30.000 ft yüksekliğe kadar görev yapabilecek durumdadır.Benzer amaçlar için kullanılan mevcut insansız hava araçları motorlarına göre ürettiği daha fazla güç, sahip olduğu daha yüksek güç/ağırlık oranı, elektronik motor kontrol sistemi, enjeksiyon ve ateşleme sistemleri ile TEI’nin sunduğu hızlı teknik ve lojistik destek özellikleriyle öne çıkan TEI-PG50 motorunun TEI deneysel platformuyla uçuşları başarıyla sürdürülmektedir.
Türkiye’nin Turbofan Motoru ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak projeyi hayata geçiren TEI, 6000 lbf kuru itki gücüne sahip ilk özgün tasarım millî TEI-TF6000 Turbofan Motorunu geliştirmektedir. Art yakıcı versiyonunu da destekleyecek şekilde tasarlanan motor, art yakıcı ile birlikte daha fazla itki sağlayacaktır. Bu motor programı Millî Muharip Uçak - KAAN'ın motoruna giden yolda teknoloji kazanımı ve gösterimi için kurgulanmıştır. TEI-TF6000 Turbofan Motoru ve çekirdek motorundan geliştirilecek türevleri, insanlı-insansız savaş uçakları, iş jeti, bölgesel yolcu uçakları, 10-ton kalkış ağırlığında sivil-askeri helikopterler, hücumbot ve enerji santralleri gibi farklı millî platformlarda kullanılabilecektir.
Türkiye’nin turbofan motoru ihtiyaçlarına çözüm üreten TEI, art yakıcı ile 10.000 lbf (6.000 lbf kuru itki) gücüne sahip ilk özgün tasarım millî turbofan motoru TEI-TF10000 Turbofan Motoru’nu geliştirmektedir. Bu proje, hem ülke ihtiyaçlarını karşılamak hem de Millî Muharip Uçak KAAN'ın motoruna giden yolda teknoloji kazanımı için kritik önem taşımaktadır. TEI-TF10000 Turbofan Motoru’nun, insanlı-insansız birçok havacılık platformuna güç vermesi öngörülmektedir. TEI-TF10000 projesi kapsamında, Türkiye’de ilk kez bir art yakıcılı turbofan motor ve bununla ilgili kritik teknolojiler millî olarak geliştirilecektir. Tüm bu kapsam dahilinde hem TEI’de hem de alt yüklenicilerinde bilgi birikimi ve tecrübeli insan gücü kazanımı hedeflenmektedir.
TEI öncelikli olarak ulusal, uzun vadede ise uluslararası pazarda yerini alması öngörülen rekabetçi İnsansız Hava Araçları’nın (İHA) gaz türbin ihtiyacına yönelik turbojet ve turboprop motorlar geliştirmektedir. TEI’nin bu kapsamdaki Ar-Ge çalışmaları 2004 yılından bu yana devam etmektedir. Bu çalışmalar kapsamında TEI-TJ90 turbojet motoru geliştirilmiştir. Geliştirilen bu motorların kontrolleri, tamamen yerli imkanlarla geliştirilen elektronik kontrol üniteleri aracılığıyla yapılmaktadır. TEYDEB desteği ile yürüyen projede, ilk uçuş testi 5 Haziran 2013 tarihinde gerçekleştirilmiş olup, motor geliştirme testleri devam etmektedir.
Genel Maksat Helikopter Projesi, 5 Aralık 2007 tarihinde alınan Savunma Sanayii İcra Komitesi Kararı ile Kara Kuvvetleri Komutanlığı (K.K.K .lığı), Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı, Özel Kuvvetler Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Orman Genel Müdürlüğü olmak üzere 6 Kullanıcının toplam 109 adet genel maksat helikopteri ihtiyacını karşılamak üzere başlatılmıştır. 109 adet Helikopter için 218 adet platform üstü, min. 18 adet de yedek motor olmak üzere toplamda 236 adet TEI üretimi, GE Aviation’ın T700-GE-701D turboşaft motoruna özdeş konfigürasyonlu T700-TEI-701D turboşaft motoru kullanılacaktır. GMHP Sözleşmesi, SSB yetkilileri nezdinde TUSAŞ ve TEI arasında 21.02.2014 tarihi itibarıyla Ankara’da imzalanmıştır.
TEI, yüksek teknolojik üretim kabiliyeti ve nitelikli işgücü sayesinde Leap motor programı için ürettiği 40’ın üzerinde farklı parça ile dünyanın en büyük tedarikçisi konumunda bulunmaktadır. LEAP motoruna ait 40’dan fazla farklı parçanın TEI'de üretiliyor olması hem yerel üretimin güçlendirilmesi ve ek istihdam yaratılması hem de Türkiye'nin küresel ölçekte havacılık ürünleri ihracat kapasitesinin ve rekabet gücünün artırılması açısından önemlidir. TEI, proje boyunca yapmış olduğu yatırımlarla sahip olduğu kapsamlı ve gelişmiş imalat teknolojilerine yeni nesil imalat teknolojilerini de ekleyerek nitelikli işgücünü ve sahip olduğu kaliteyi daha da yukarı taşımıştır.
Mobil Uygulamalarımız
